Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong việc đưa tri thức, công nghệ và sáng tạo trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế – xã hội.

Ảnh: digital.fpt.com

Nghị quyết khẳng định: Khoa học – công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) là đột phá hàng đầu. Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực về KHCN và CĐS; đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao, trong đó kinh tế số chiếm tối thiểu 50% GDP.

Đối với khu vực kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX), tinh thần của Nghị quyết mở ra hướng phát triển mới, bền vững và hiện đại hơn. Khi công nghệ trở thành động lực và đổi mới sáng tạo trở thành văn hóa, HTX có thể chuyển mình từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình kinh tế tri thức, gắn kết chuỗi giá trị và nâng cao năng suất lao động. Tinh thần đổi mới này đang dần hiện thực hóa qua nhiều câu chuyện sinh động trên khắp cả nước.

Ba câu chuyện – một cảm hứng

Tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW không dừng lại ở tầm chiến lược, mà đang thấm sâu vào từng cánh đồng, từng bản làng, từng nhà kho, sân bãi của các HTX Việt Nam. Từ nông nghiệp đến du lịch, từ miền núi đến đô thị, làn sóng ĐMST và CĐS đang mang đến sức sống mới cho khu vực KTTT.

Tại Sơn La, câu chuyện của HTX Nông nghiệp hữu cơ Long Mai là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của công nghệ khi được đặt trong tay người nông dân. Từ chỗ ghi chép sổ tay thủ công, nay mỗi hộ thành viên đều sử dụng nhật ký điện tử trên điện thoại để cập nhật quá trình trồng, chăm sóc và thu hoạch trái cây. Mỗi trái xoài, quả bơ đều gắn mã QR truy xuất nguồn gốc, được kiểm định chất lượng ngay từ vườn. Nhờ đó, HTX không chỉ nâng năng suất lên 20% mà còn mở ra hướng xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc. Người nông dân Long Mai giờ không chỉ “làm ruộng”, mà còn “làm công nghệ” – một bước chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế tri thức.

Cách đó hàng trăm cây số, ở vùng cao Hà Giang, HTX Du lịch cộng đồng Nặm Đăm lại chọn con đường đổi mới bằng chuyển đổi số trong du lịch. Thay vì chờ khách đến tận nơi, HTX đã xây dựng website đa ngôn ngữ, triển khai hệ thống đặt phòng trực tuyến và quảng bá hình ảnh qua các nền tảng mạng xã hội. Nhờ đó, lượng khách tăng gấp đôi chỉ trong hai năm, thu nhập của mỗi thành viên đạt bình quân hơn 80 triệu đồng/năm. Điều đặc biệt, công nghệ không làm mất đi bản sắc truyền thống  mà ngược lại, giúp du khách trên khắp thế giới dễ dàng tiếp cận những giá trị văn hóa của người Dao, người Mông giữa non cao Nặm Đăm.

Ở một hướng khác, DCO.OP là HTX số đã đặt mục tiêu trở thành HTX số hàng đầu đồng hành cùng nông dân, nông thôn, nông nghiệp Việt Nam thông qua công nghệ. Việc thành lập DCO.OP là cần thiết để giải quyết ba vấn đề lớn trong ngành nông nghiệp Việt Nam. Đầu tiên, DCO.OP cung cấp một nền tảng quản lý thông tin nông nghiệp hiệu quả, giúp chính quyền địa phương dễ dàng theo dõi và quản lý dữ liệu, đồng thời hỗ trợ nông dân và hợp tác xã tạo tem truy xuất nguồn gốc đơn giản, nâng cao giá trị và uy tín của nông sản. Thứ hai, DCO.OP kết nối thị trường và nguồn lực tài chính, tối ưu hóa quy trình quản trị với giao diện thân thiện, giúp nông dân dễ dàng tiếp cận thị trường và nguồn lực tài chính, hỗ trợ đầu ra nông sản và giảm bớt gánh nặng quản lý. Cuối cùng, DCO.OP đóng góp vào phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, qua đó nâng cao giá trị và vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời hỗ trợ mục tiêu xoá đói giảm nghèo và sản xuất, tiêu dùng có trách nhiệm.

Ba câu chuyện, ba cách làm khác nhau nhưng đều có một điểm chung: Khát vọng đổi mới và tinh thần làm chủ công nghệ. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi mà Nghị quyết 57-NQ/TW hướng đến – biến khoa học, công nghệ và sáng tạo thành động lực nội sinh cho phát triển bền vững của khu vực kinh tế tập thể, đưa HTX nước ta tiến bước vững vàng trên con đường hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Lan tỏa tinh thần đổi mới trong toàn xã hội

Ở tầm quốc gia, các bộ, ngành đã sớm vào cuộc với tinh thần khẩn trương. Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng kế hoạch hành động triển khai trên toàn quốc, đồng thời phối hợp đề xuất sửa đổi Luật HTX, nhằm bảo đảm hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho mô hình kinh tế hợp tác. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã lồng ghép nội dung Nghị quyết vào các chương trình chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Cùng lúc đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đưa nội dung giám sát, phản biện xã hội về kinh tế tập thể vào chương trình làm việc thường xuyên, tạo nên sự lan tỏa cả về tư tưởng và hành động.

Tại các địa phương, Nghị quyết 57 được cụ thể hóa thành những mục tiêu, kế hoạch và cam kết thực thi rõ ràng. Quảng Ninh đặt mục tiêu hình thành ít nhất 50 HTX ứng dụng công nghệ cao từ nay đến năm 2030. Đồng Tháp tổ chức các diễn đàn về HTX gắn với đào tạo cán bộ trẻ, truyền cảm hứng đổi mới mô hình sản xuất cho nông dân. Lâm Đồng hỗ trợ nhiều HTX chuyển đổi theo tiêu chuẩn OCOP, kết hợp phát triển du lịch nông nghiệp, đưa nông sản địa phương lên một tầm cao mới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ là kim chỉ nam cho hành động của các cơ quan, đơn vị, mà còn là lời hiệu triệu gửi tới toàn dân Việt Nam trong kỷ nguyên số. Việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW là hành trình chuyển đổi toàn diện về tư duy, mô hình phát triển và cách làm việc. Khi KHCN và ĐMST trở thành nền tảng, Việt Nam sẽ có đủ sức mạnh để bứt phá vươn lên – sánh vai cùng các cường quốc trên bản đồ số toàn cầu.

“Đổi mới sáng tạo không phải là khẩu hiệu, mà là hành động – từ mỗi cá nhân, mỗi cơ quan, mỗi doanh nghiệp, để chung tay xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong kỷ nguyên số”.

LAN PHƯƠNG